Ayşe Bayvas ile İki Kelam

Burası antik çağın en muhteşem kentlerinden biri olan Kibyra’nın odeon binası. Aynı zamanda kent meclislerinin de toplanma yeri olan Odeonlar, Kibyra’da bir ilk olarak aynı zamanda kışlık tiyatro ve uluslararası mahkemelerin yapıldığı bir bina olarak da kullanılmış. 3500 kişilik kapasitesiyle Antik Çağ Anadolusu’nun en görkemli eserlerinden biri. 📍 Odeon binasının orkestrasının zemininde gördüğünüz ise ‘opus sectile’ yöntemiyle renkli mermerden döşenen Medusa figürü. Bu kırm

Bugün size eğitim hayatımın en mutlu yıllarını geçirdiğim okulumdan söz edeceğim. İstanbul Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Binası’ndan... 🏫 Okulumun binası 1943-1952 tarihleri arasına ait. Elbette içinde yakın tarihler de dahil olmak üzere bazı değişiklikler yapıldıysa da özü hala aynı. 🏫 O dönemde eğitimin sürdüğü mevcut Zeynep Hanım Konağı’nda 1942 yılında bugün çıkan yangın sonucu yapımına başlanan bugünkü binanın mimari tasarımı, “Devlet Sanatçısı” ödülünü kazanan

Bugün de Likya’nın en minik, en romantik sahnesine konuk olalım. 🌊🏛️ Bu tiyatro, Kaş-Kekova’da, Kaleköy’ün (Simena) tepesinde saklı. Sadece 70-300 kişi kapasiteli bu minik şaheser, adeta doğaya oyulmuş bir “özel oda tiyatrosu”. 🌊🏛️ Helenistik Dönem’den, tamamen kaya oyulmuş tiyatronun sahne binası yok, sadece oturma sıraları ve muhteşem deniz manzarası var. 🌊🏛️ Otururken ayaklarınızın altında Kekova’nın batık şehri ve turkuaz sular uzanıyor… Manzara baş döndürücü. 🌊🏛️

Antalya’nın Demre ilçesinde, Likya’nın kalbi Myra’da yükselen bu tiyatro, adeta zamanın sahnede hala fısıldadığı yerdir. 🏛️🌿 11.000 kişiyi kucaklayan devasa oturma düzeniyle Likya’nın en büyük tiyatrosu burası. Roma döneminde depremle yıkılmış, ama zengin hayırseverlerin (Opramoas gibi) cömert bağışlarıyla küllerinden doğmuş. Bugün hâlâ ikinci kata kadar ayakta duran sahne binası (scaenae frons), antik dünyanın en iyi korunmuş örneklerinden biri. 🏛️🌿 Burada sadece tragedy

Artemis Tapınağı’nın sütun kaideleri, Hellenistik dönemin zarif yansımaları: MÖ 300 civarından kalan her bir yaprak ve boncuk, mermere işlenmiş bir zafer çelengi gibi – sanki Artemis’in bahçesinden koparılmış, sonsuzluğa kazınmış. Taşın detaylarında zaman donmuş: Pullar titreşiyor, boncuklar ışığı yakalıyor, katmanlar binlerce yılı fısıldıyor. Sadece birer sütun kaidesi değil, antik dünyanın incelikli sanatı ve Lidya’nın gururu. #sardesartemistapınağı   #sanattarihi   #arkeol

Hierapolis Tiyatrosu, Pamukkale’nin beyaz travertenleri üzerinde yükselen büyüleyici bir antik şaheser… 🏟️ Roma’nın altın çağında, tam 150 yılda tamamlanan tiyatro, 12.000–15.000 kişiyi ağırlayabiliyordu. Dünyanın en iyi korunmuş Roma tiyatrolarından biri; sahne binası neredeyse tamamen ayakta. 🏟️ Gelin kabartmalardaki sahnelere göz atalım: Apollon-Artemis’in doğuşu, Hades’in Persephone’yi kaçırışı, Dionysos şölenleri, Marsyas-Apollon düellosu… Kısacası gerçek bir sanat gal

Burası Yaşar Kemal’in köyü, eski adıyla Hemite, yeni adıyla Gökçedam. Ceyhan’ın kıyısında, tepesindeki Toroslar’ın gözlediği, yüzyılın en büyük kalemlerinden birinin satırlarıyla dünyanın tanıdığı köy. 📍 1955’te yayınlanan İnce Memed, bir yıl sonra bugün Varlık Dergisi Roman Armağanı’nı kazandı. Türk halkının Yakup Kadri’nin “Yaban”ıyla tanımaya başladığı, Reşat Nuri’nin “Çalıkuşu” ve Sabahattin Ali’nin “Kuyucaklı Yusuf”uyla anlamaya başladığı Anadolu’yu bir Çukurova sıcağı

Mykale (Samsun) dağ silsilesinin kuzey eteklerinde “Panionion”, güney etekleri üzerinde ise teraslar üzerinde ilk kentin limanlarının alüvyonlarla dolması üzerine kurulan ikinci Priene kenti vardı. 🏛️ Priene’nin kendi döneminde önemli olmasının nedenlerinden ilki, antik çağın yedi bilgesinden biri ve Priene’nin yasalarını da derleyen Bias’ın Priene’de yetişmesidir. 🏛️ İkincisi de “Panionion” için seçilen yerin Priene toprakları içinde bulunması ve kentin buranın yönetiminde

Yunanca “Tetra” (dört) ve “Pylon” (kapı) kelimelerinden gelen ve “dört kapılı” anlamındaki Tetrapylon, Aphrodisias’ın en çok fotoğrafı çekilen anıtıdır. 🏛️ Tamamen estetik ve dini amaçlı bir geçiş anıtı olan Tetrapylon, kentin ana caddesinden (kuzey-güney yolu), Afrodit Tapınağı’nın kutsal alanına geçişi sağlayan görkemli bir eserdir. 🏛️ MS 2. Yüzyıla tarihlenen anıt, 16 Korint sütundan oluşur. Aphrodisiaslı ustaların mermer üzerindeki hakimiyetini önce kimi yivki kimi sarm

MÖ 4. Yüzyıldan itibaren görülmeye başlanan kalp biçimli payeler, Anadolu’da Dor düzenindeki yapılarda, özellikle köşe dönüşlerinde kullanılırdı. İlk kez Miletos’ta Liman Stoası’nda karşımıza çıkan bu form Batı Anadolu’da çok rağbet görmüştü. ❤️ Ancak Pinara’da Roma dönemine ait, bir tarafında 6 yanlarda ise 8’er sütunu olan tapınaktaki kalp şeklindeki sütunlar ve bunların aralarında görülen erkeklik uzvu, Aphrodite adına yapıldığını düşündürmektedir. #pinara   #ap

Likya bölgesinde en sevdiğim antik kenttir Pinara. Yaklaşırken yukarı akropolün sarp olan doğu yamacında bir dantel gibi oyulmuş yüzlerce kaya mezarı görürsünüz. Çünkü Pinara, 457 metre yüksekliğindeki bir tepenin yamacındadır. Lykialılar, mezar yapımı sırasında yukarıdan iple sarkarak kayaları oymuş. Hatta Plinius, Pinara’daki kaya mezarlarını gördükten sonra, kentlilere “kuş adamlar” ismini takmış. 🦅 Lykia mimarisinde mezara bu kadar çok önem verilmesinin nedenini inançlar

Çok çekici değil mi? Tanıştırayım… Kendisi MÖ 331-300 arasında Trakya’nın bir parçası olan Odrysia’nın kralı III. Seuthes. 📍 Bulgaristan’ın Shipka kasabasının yarım mil güneyindeki Golyamata Kosmatka höyüğünde bulundu. 2004 yılında keşfedilen mezar, MÖ 5. yy’ın ikinci yarısına tarihleniyor. 📍 İçinde bulunan eşyalar arasında, hükümdarın altın tacı, altın bir kyliks (sığ şarap kadehi), dizlikler, miğfer ve at koşumları yer alıyor. Bunların tümü Kazanlak kasabasının tarihi müz

Osman Hamdi Bey, arkeolog, ressam, müzeci, Sanayi-i Nefise Mektebi ve İstanbul Arkeoloji Müzesi’nin kurucusu, Kadıköy semtinin ilk belediye başkanıdır. Bu farklı yönleriyle hem bir bilim insanı ve tarihçi, hem sanatçı, hem de politikacıdır. 📍 1842 yılında bugün doğan Osman Hamdi Bey ile ilgili konuşulacak pek çok konu var kuşkusuz. Ben onu anarken nispeten az bilinen bir konudan söz edeceğim. 📍 Osman Hamdi Bey’in sanatçı ve amatör bir tarihçi olan Fransız kökenli bir Osmanl

Knidos, antik çağın en önemli ticaret , sanat ve kültür kentlerinden biridir. Matematik , astronomi fizik alaninda çalışmaları olan Eudoksos ile İskenderiye Feneri’nin mimari Sostratos Knidosludur. Ellerinden çıkan Knidos Aphrodite heykeli günümüze ulaşmamışsa da aslına uygun antik çağ kopyaları nedeniyle antik çağın en ünlü heykeltıraşlarından kabul edilen Praksiteles ise Atinalı olmasına karşın uzun yıllar Knidos’ta yaşamıştır. 📍 Fotoğrafta gördüğünüz yapı, kentin Liman Ca

Vespasianus Nymphaeum’u Side’nin Roma İmparatorluğu’na bağlandıktan sonra kazandığı zenginliğin ilk büyük göstergesidir. Anıtsal Kapı’dan giren ziyaretçi önce bu muhteşem çeşmeyi görüyordu. 💦 Cephe, alt kat havuz, orta ve üst katlar nişli heykel galerileri olmak üzere üç katlıdır. 💦 Ortada geniş, iki yanda daha küçük içbükey formlarla ilk bakışta kendine çeker. 💦 Korint sütunları, kırık üçgen alınlıklar, zengin bitkisel ve figürlü frizler büyüleyicidir. 💦 Suyun arkadaki t

Didyma bir kent değil, bir kehanet merkeziydi. Pausanias, Apollon kutsal alanının, ilk İon yerleşmesinden daha eski olduğunu yazar. İlk kutsal alanın yapılması MÖ 6. yüzyılda başladı ve iki yüz yıl sürdü. MÖ 494’te Persler burayı yakıp yıktılar ve Apollon’un ünlü bronz heykelini alıp hazineyi yağmaladılar. 🔮 Bundan 126 yıl sonra aynı yerde Ephesos’lu Paionios ile Miletos’lu Daphnis tarafından bir Helenistik tapınak yapılmaya başlandı. Hristiyanlığın gelişiyle putperestlik ya

Yol kıvrıla kıvrıla yukarı, çok yukarı çıkarken MÖ 3. yüzyılda güç ve zenginliğin sembolü olan Bergama’nın akropolüne çıktığınızı unutmayın. Sanatın ve bilimin antik çağdaki merkezlerinden birine, parşömenin doğum yerine çıkıyorsunuz. ↗️ Bergama tiyatrosu, antik mühendisliğin ve estetiğin sınırlarını zorlayan bir başyapıttır. 🏟️ Yaklaşık 70 derece eğikliğe sahip tiyatro, nefes kesen bir panoramaya sahiptir. Akropolün çok dar ve sarp bir yamacına inşa edildiği için mimarlar y

Kibyra stadiumu, yaklaşık 200 metreye varan pist uzunluğu ve yaklaşık 12 bin kişilik kapasiteyle Anadolu’nun en ihtişamlı beş stadiumundan birisi olarak kabul ediliyor. Roma İmparatorluğu döneminden önce çeşitli sportif faaliyetler amacıyla tercih edilen stadium, daha sonra gladyatör dövüşleri için de kullanılmış. 🏛🏛🏛 Görkemli ve çekici, boydan boya yürümekten kendinizi alamayacağınız, bugün ayakta kalan batı tarafındaki sıraların en üstündeki manzaraya ka

Tamamen çam ormanı içinde olup bütün Fethiye Limanı ve çevresini görebileceğiniz Kadyanda (Cadianda), deniz seviyesinden yaklaşık 900 m yükseklikte. 📍 Likya Birliği’ne katılan son kent olan Kadyanda antik çağda atletizm merkezi olarak tanınıyordu. Kazılarda ele geçen birçok yazıtta, Kadyanda’da düzenlenen atletizm şenliklerinden bahsedilmekte. 📍 Kentin merkezinde, batıdan doğuya doğru uzanan yaklaşık 9 metre eninde 900 metre uzunluğundaki geniş alanda yer alan kalıntıların

Lykia denince akla hemen kaya mezarları gelir ama bölgede onların dışında lahitler, payeli mezarlar ve Yunan mezar anıtları da vardır. Gelgelelim en etkileyicileri kaya mezarlarıdır. 📍 Adeta birer tapınak görünümünde olan Lykia kaya mezarları, dağların yamaçlarına ve insanların kolaylıkla ulaşamayacağı yerlere oyulmuştur. Bölgenin jeolojik yapısının yumuşak kireçtaşından oluşması, kayaların kolaylıkla oyulmasını sağlamıştır. Bu özelliğinden olsa gerek, Anadolu’nun hiçbir yer