Kömürhan Köprüsü

Hep deli akan, aktıkça da çok canlar yakan o bildiğimiz hırçın Fırat, Malatya Torosları’nın doğu ucunda öyle bir boğaza girer ki, burası Doğu Anadolu’nun 100 kilometreyi aşan en uzun, en görkemli geçididir. Karşınızda tüm heybetiyle Kömürhan Boğazı… Fırat bu dar geçitten geçtikten sonra sanki yorulur, güneye doğru bükülüp usulca sakinleşir.

🌊

Neredeyse her kuşaktan insanın kalbine dokunan o meşhur Fırat Türküsü’ndeki Kömürhan Köprüsü de tam olarak buradadır. Gerçi türküde “Kömürhan Köprüsü Harput’a bakar” der ama bakmaz; aralarında kilometrelerce yol vardır. Elazığ-Malatya yolu üzerindeki Kale ilçesinde, eski adıyla “İzollu”da selamlar sizi. 1560 yılının Tahrir Defterleri’ne bakınca, buranın yüzyıllar önce “İzoli Komri” adıyla anıldığını görürüz.

💧

Peki ya boğazın adı nereden geliyor? Mimar Sinan’ın inşa ettiği yüzlerce han arasından “en sevdiğim” dediği o gizemli handan… Ne yazık ki o eşsiz han, bugün baraj sularının derinliklerinde sessiz bir uykuya dalmış durumda.

💦

Sular sadece hanı değil, köprüleri de yuttu bu topraklarda. Kömürhan’ın 1937’de yapılan o ilk estetik köprüsü, Karakaya Barajı’nın suları altında kaldı. Sonrasında 1986’da yapılan bir diğeri bayrağı devraldı.

🔗

Ve nihayet, yapımı yıllarca süren o devasa teknoloji harikası... Yakın zamanda açılan 660 metre uzunluğundaki yeni modern köprü, ters “Y” şeklindeki tek betonarme kulesi ve devasa açıklığıyla dünya literatüründe 4. sırada yer alıyor.

📜

Bitmedi... Kömürhan Köprüsü’nün hemen yakınında, dik bir kaya yüzeyine oyulmuş çok önemli antik bir yazıt daha var. Ama onun gizemini yarına saklıyorum, bekleyin.😉

📸 Görsellerde:

Üstte; suların yuttuğu o ilk estetik köprü (1937)

Altta; Fırat’ın üzerine gerilen yeni çelik gerdanlık (2021)