Ayşe Bayvas ile İki Kelam

Ben onu sevenlerdenim. Ne yazık ki onu keşfettiğimde artık hayatta değildi. Biblio-Bar’da onunla kadeh tokuşturamadım, kitap imzalatamadım. Şiirlerinde ne demek istediğini anlamak için de gençliğimden uzaklaşmam gerekti. 🌸 Bugün Özdemir Asaf’ın ölüm yıldönümü ve ben size biraz Lavinia’dan söz etmek istiyorum. Meraklısı zaten kimdir, bu aşk nasıldır kısmını bilir, şimdi merak eden de kolayca öğrenir. Ben başka şey anlatacağım. 🌸 Mitolojiye baktığınızda; Lavinia, Truva şehri

Osmanlı İmparatorluğu’na bilimsel astronomi, 1450’de Semerkand Rasathanesi’ni kuran Uluğ Bey’in öğrencisi Ali Kuşçu’yla gelmişti. 🔭 Kopernik’in teorisini geliştiren Tycho Brahe, Danimarka’da Uraniborg Rasathanesi’ni kurarken, uzun süredir bu alanda çalışmaların yapılmadığı Osmanlı İmparatorluğu’nda da bir yıl sonra padişahın izniyle Mısır Medresesi müderrislerinden Takiyüddin Muhammed b. Ma’rûf er-Rassâd tarafından 1575 yılında bugün kuruldu. 🔭 Tophane sırtlarında (yeri kon

İzmir Tümen (Fırka) kumandanı Ferik Osman Paşa’nın 1901 yılında İzmir/Karşıyaka’da tramvay yolu üzerinde yaptırdığı küçük caminin haziresinin olduğu alanda çok kıymetli birinin kabri de vardır. Zübeyde Hanım’ın... 📍 Adı Farsça’da “kasımpatı” anlamına gelen Zübeyde Hanım, uzun bir hastalık sürecinden sonra 1923 yılında bugün, yirmi sekiz gün kaldığı Latife Hanım Köşkü’nde 66 yaşındayken hayatını kaybetti. 📍 Latife Hanım tarafından yaptırılan Osmanlıca talik harflerle yazılmı

“Bütün renkler aynı hızda kirleniyordu. Birinciliği, beyaza verdiler.” der Özdemir Asaf. 🤍 Newton’a göre ise renk beyaz ışığın tayfıdır, yani nesnelerin rengi yoktur. 🤍 Beyaz rengin Antik Mısır’da Tanrıça İsis’i simgelediğini, Tanrıça’nın rahip ve rahibelerinin beyaz keten giysiler giydiğini biliyoruz. 🤍 Antik Yunan’da ise bembeyaz mermer tapınaklar göklere yükseldi. Ressamlar beyazı kurşundan elde ediyordu o zamanlar. Kil çömleklerin bir kısmına sirke, uzağına inek gübres

Osman Hamdi Bey, arkeolog, ressam, müzeci, Sanayi-i Nefise Mektebi ve İstanbul Arkeoloji Müzesi’nin kurucusu, Kadıköy semtinin ilk belediye başkanıdır. Bu farklı yönleriyle hem bir bilim insanı ve tarihçi, hem sanatçı, hem de politikacıdır. 📍 1842 yılında bugün doğan Osman Hamdi Bey ile ilgili konuşulacak pek çok konu var kuşkusuz. Ben onu anarken nispeten az bilinen bir konudan söz edeceğim. 📍 Osman Hamdi Bey’in sanatçı ve amatör bir tarihçi olan Fransız kökenli bir Osmanl

“Kutsal Doğuş Bayramı”, yani Noel kutlamaları Hıristiyan dünyasının bir kısmında bugün başlıyor. Kur’an- Kerim’de de “Meryem’in oğlu İsa”, “Allah’ın doğru kelimesi” ya da “İsa Mesih” olarak geçen ve mucizeler gösterdiğine inanılarak kabul edilen Hz. İsa’nın temsili doğum günü olarak kutlanan Noel, bir yenilenmeyi ifade eder. 📍 Hıristiyanlar, Noel’in Tanrı’nın onlara verdiği hediyenin sembolü olduğuna inanırlar. Bu hediye, Kurtuluş, Sonsuz Yaşam, Kutsal Ruh, Ruhsal Armağan ve

Bugün Nardugan Bayramı yani bu sabah (22 Aralık günü) gün ışığı ile başlayan, 24 Aralık akşamına kadar süren karanlık ve aydınlığın üç günlük savaşımını simgeleyen yıl döngüsü kutlaması. Dün Şeb-i Yeldâ idi bugün Nardugan (başladı). 🌲 Gerçekte en uzun gecenin kısalıp en uzun güne dönüşmesinin başlangıcı olan bir doğa olayıdır. 🌲22 Aralık’ta gece ile gündüzün savaşının yenmesini zaferlerini Akçam ağacının altında kutlayan Türkler, güneşin yeniden doğuşunu, “yeni bir doğum” o

Savaşlar bitmiyor; yıkılan şehirler, yitip giden gençler, yok olan umutlar var. Hangisi daha kötü bilemediğim işkence var, psikolojik savaş var. 📍 Hastalıklar bitmiyor, yeni salgınlar sessiz sessiz ilerlemeye devam ediyor. Her yerde kirlilik var, iklim krizi sanat eserlerinden alıyor hıncını. Çocuk tacizi ruhumuzu yaralıyor. Kadınlara sarkıntılık, tecavüz bitmiyor; gün geçmiyor ki bir kadın öldürülmemiş olsun. Cinayetler bitmiyor zaten. 📍 Hırslar var, kibir var… Ama haksızl

Bugün Hıristiyan dünyası için Aziz Nicholas’ın ölüm günü. 🌲 Aziz Nicholas, 4. yüzyılda Likya’nın Myra (günümüzde Antalya’nın Demre ilçesi) bölgesinde yaşamış bir Hıristiyan azizi. Her ne kadar varlığını destekleyen tarihi bir doküman bulunmuyorsa da Patara’da bir buğday tüccarının oğlu olarak doğduğu, babası öldüğünde büyük bir servetin tek mirasçısı olduğu ve servetini yoksullara yardım için harcamaya karar verdiği kabul ediliyor. 🌲 Aziz Nicholas, birçok şehir, kasaba, yer

Ömer Hayyam, 1131 yılında bugün hayata veda etmişti. Biz onu en çok Rubaileri ile biliriz ama insanlık tarihi açısından önemli çok sayıda çalışması vardır. Ben ancak ana başlıklarıyla bazısını sıralayabilirim: 📍 Matematikte ‘binom teorimi’ni ve bu açılımdaki katsayıları bulan ilk kişi olduğu, dünyada yaygın olarak ‘Pascal Üçgeni’ diye bilinen üçgeni Pascal’dan 400 yıl önce keşfettiği kabul edilir. 📍 Öklid (Euclid) aksiyomları üzerindeki çalışmaları sonucunda ‘Öklid Dışı Geo

Aralık ayı, Kuzey Yarımküre’deki kış gündönümü yani gün ışığının en az olduğu gün ile Güney Yarımküre’deki yaz gündönümü yani gün ışığının en fazla olduğu günün yaşandığı ilginç bir aydır. ☃️ “December” adı Latince “on” anlamına gelen “decem” kelimesinden gelir. Çünkü Roma takviminde aralık yılın onuncu ayıdır. Romalılar takvime Ocak ve Şubat’ı eklediklerinde Aralık on ikinci ay oldu. Yine de ismi aynı kaldı. ☃️ Türkiye’de, Atatürk devrimine değin Arapçada “Ocak” anlamına gel

Burası Cumhuriyet’in ilk dönemlerinde Arap atçılığının oluşmasını sağlayan safkan arap aygırları Baba Kuruş ve Baba Sa’d’ın Karacabey TİGEM’deki anıt mezarı. 🐎 Cumhuriyetin kuruluşu ile birlikte, Atatürk’ün talimatıyla Safkan Arap atı yetiştiriciliği konusunda bir komisyon kurulmuştur. Bu doğrultuda 1933 yılında Karacabey Harası’na biri Şam’dan, diğeri Bağdat’tan özel olarak getirilmiştir. Baba Kuruş erkek, Baba Sa’d ise dişidir. Bu ikisinden 147 tay dünyaya gelmiştir. Çok d

Zamanın birinde Crisan isimli fakir ama gururlu bir köylü genç varmış. Köyün beyinin kızına tutulmuş bu talihsiz genç, yemeden içmeden kesilmiş. Gel zaman git zaman genç kızın dikkatini çekmeyi başarmış, hatta onu kendine aşık bile etmiş. 🍂 Her gün bir bahane bulup onu görmeye gitmiş, kimi zaman pencerede, kimi zaman bahçede görmüş ama hiçbir günü onu görmeden geçirmemiş. Bu durumu fark eden kızın babası çok sinirlenmiş ve görüşmelerini engellemiş. 🍂 Crisan ne yaparsa yapsı

Sosyal medyada bu fotoğrafa ve “Amerika’da 1900’lü yılların başlarında posta hizmetlerinden biri de, bebek taşıyıcılığıymış. Aileler bebeklerini postaya verip yakınlarına gönderebiliyorlarmış” açıklamasına denk geldiniz mi bilmiyorum ama iki kelam edeyim istiyorum. Bu hem bir şehir efsanesi hem de değil. Şöyle ki: 📍 1913 yılında ABD Posta Ofisi, normal posta dağıtımına kıyasla daha ağır gönderiler için Parcel Post adında bir uygulama yürürlüğe koymuştur. ABD Posta Ofisi’nin

Yakın zamana kadar kıymeti pek bilinmedi, araştıran olmadı hatta adını bilene de rastlanmazdı. ⏱️ Mustafa Şem’i Pek, Osmanlı İmparatorluğu’nun son büyük saat ustasıydı. Aileden saatçi olan Mustafa Şem’i Pek, II. Abdülhamit devrinde sarayda saatçi başı olarak da çalışmış ve padişahın isteği üzerine Alman kralı II.Wilhelm’e bir saat yapmıştır. II.Wilhelm Mustafa Şem’i’nin yaptığı saati çok beğendiği için takdirname ve madalya ile ödüllendirmiştir. ⏱️ Dolmabah

Türk şiirinin büyük ustalarından Cahit Sıtkı Tarancı 13 Ekim 1956’da aramızdan ayrıldı. 📍 Viyana’da son nefesini verdiği hastaneyi bilmiyoruz ama Diyarbakır’da doğduğu ve çocukluğunu geçirdiği ev, şehrin en güzel yapılarından biridir. 1733 tarihli yapı önce Trahom Hastanesi olarak kullanılmış, daha sonra şairin ailesi Pirinççizadelere geçmiş. 📍 Yapı, haremlik ve selamlık olmak üzere iki bölüm halinde inşa edilmiş. Mevsim şartları göz önünde tutularak, kuzeye bakan taraf yaz

Yanlış anlaşılmasın konu fes değil, konu püskül 😊 Püsküllü bela tanımını kullanır mısınız? Şarkısı bile yapıldı biliyorsunuz. Bu tanımın nereden çıktığını öğrenmek isterseniz okumaya devam edin. 📌 I. Mahmud 1826’da Yeniçeri Ocağı’nı kaldırdıktan sonra kurduğu Asaker-i Mansure-i Muhammediye ordusuna fes giydirmiştir. Hatta 1829’dan itibaren din adamları ve kadınlar dışındaki herkesin fes giymesini zorunlu kılmıştır. Böylece 1832’den itibaren neredeyse herkes fes giymeye başl

Daha önce pek çok kez yazdım, hatırlayacaksınız ben İstanbul Ayaspaşa’da büyüdüm. Taksim, Beyoğlu ve Elmadağ dünyamın bir parçasıydı. 📍 Lisede edebiyat bölümündeydim, nur içinde yatsın şahane bir edebiyat öğretmenimiz vardı; bize Çağdaş Türk Edebiyatı’nı da müfredat dışı anlatırdı. Attila İlhan’ı onunla tanıdığımda 15 yaşındaydım. 📍 Attila İlhan kolay ulaşılabilir şairlerdendi. Onu 80’lerin başında her gün Taksim’de bugünkü Mc Donald’s’ın olduğu yerde bulunan Cafe Boulevard

1989 yılında bugün kaybettiğimiz Yusuf Atılgan’ın müthiş kitabı Anayurt Oteli bir dönem şimdi hatırlayamadığım bir nedenden başucu kitabımdı. 📍 Bilir misiniz Anayurt Oteli gerçekten varmış ama adı Anavatan Oteli’ymiş o zaman. Bir röportajında okumuştum; Yusuf Atılgan, Manisalıdır. Babası ile Akhisar’dan merkeze geldiklerinde orada kalırlarmış. Zebercet ile babası Ahmet Efendi romanda konumları ters olsa da gerçekten varmış. 📍 Otelin olduğu yerde 1839 tarihli Keçecizade Mali

Yukarı Fırat bölgesinin en eski köylerinden biri olan Onar Köyü’nün kurucusu, geleneksel Alevi Seyyid Ocakları’ndan birinin temsilcisi ve ocağına bağlı geniş bir talipler ağı bulunan Şeyh Hasan Onar, yaygın adıyla Onar Dede’dir. 📍 Anadolu Selçuklu Sultanı Alâaddin Keykubat döneminde Onar Zaviyesi yerleşim birimi çerçevesinde vakfedilmiş köyün arazisinde çok erken dönemlere (Neolitik-Kalkolitik) ait buluntular da var. Hele Roma dönemi eşsiz, şaşırtıcı ve muhteşem. Ama ben şim