İzollu Yazıtı

Dün Kömürhan’dan bahsetmişken, bugün o suların tam 35 metre altında kalan asıl büyük gizeme, İzoli Yazıtı’na odaklanalım.

📜

Ana kayaya oyulmuş bir niş içine kazınan bu anıt, sular yükselmeden önce mulajı (birebir kopyası) alınarak kurtarıldı ve günümüzde Malatya Müzesi’ne taşındı. Öyle ki, 1838’de bölgeden geçen Helmuth von Moltke bile bu yazıtı fark edip kayıtlarına geçirmişti.

📜

Peki, bu yazıtı bu kadar önemli kılan ne?Öncelikle bilmemiz gereken MÖ 750-733 yılları arasında hüküm süren Urartu Kralı II. Sarduri’nin Fırat’ı geçerek batıya ayak basan ilk kral olması ve bu zaferini ölümsüzleştirmek istemesidir. Yazıt, Urartuların baş tanrısına atıfla ve büyük bir meydan okumayla başlar:

🪶

“Tanrı Haldi ilerledi, onun silahları öldürücüdür... Fırat pürüzsüzdü, oradan karşıya geçen hiçbir kral yoktur.”

🪶

Yazıt aynı zamanda;

📜 Fırat Nehri’nin adının (Puratti) tarihte ilk kez geçtiği yazılı kaynaktır.

📜 Urartu medeniyetine ait bilinen en batıdaki yazıttır.

📜 Sarduri’nin Fırat’ı tam olarak nereden (Tumişki civarı) geçtiğini kanıtlayan eşsiz bir coğrafi belgedir.

📜

Kömürhan’dan geçerken, suların derinliklerinde binlerce yıllık bir kralın ayak izlerinin yattığı aklınızda bulunsun… 🌊