Ayşe Bayvas ile İki Kelam

Sanki dünya bir anlığına durmuş, sadece suyun sesi kalmış gibi... Somuncu Baba Camii’nin o huzurlu avlusundan ayrılıp kanyonun derinliklerine doğru adım attığınızda, doğa size kadim bir hikaye anlatmaya başlıyor. Başınızı yukarı kaldırdığınızda, gökyüzünü dar bir şerit gibi bırakan o devasa, dimdik kayalıklar sizi karşılıyor. Kayaların üzerine işlenmiş o gizemli mağara oyuklarına bakarken, binlerce yıl önce buralarda kimlerin iz bıraktığını düşünmeden edemiyorsunuz. 💚 Yolun

MÖ 4. Yüzyıla ait Hipokrat Yemini, en yaygın olarak bilinen Grekçe tıp metinlerindendir. Orijinalinde yeni bir hekimin, belli ahlâkî kuralları sürdürmek amacıyla bazı şifa veren tanrılara yemin etmesi vardır. 🩺 Dokuzuncu yüzyılda önceki Süryanice çevirisinden Arapçaya çevrilmiş. Türkçesi ise 1925 yılından beri kullanılıyor. 🩺 Günümüzde çeşitli modern versiyonlarıyla hala pek çok ülkedeki tıp çalışanları için mezuniyet yemini olarak biliniyor. 🩺 Ülkemizde her tıp fakültesin

Benim için Anadolu; sadece bir coğrafya değil, bir desenin zarafeti, bir kokunun hatırası ya da yarım kalmış bir hikayenin peşinde sürülen izdir. Bazen yüzlerce kilometre, sadece bir motifin fısıltısını duymak için katedilir. ✨ Yıllar önce henüz fakültede öğrenciyken, peşine düştüğüm bir motif beni Mardin’e, Kızıltepe Ulu Camii’ne (eski adıyla Dunaysır) götürdü. Kitabesine baktığınızda size koskoca bir tarih fısıldayan bu yapı, Artukoğlu Yavlak Arslan’ın 1204’te temelini attı

Dedem ressamdı. Yaz aylarında yanlarında kaldığımda şehir keşif turları yapardık. Sekiz yaşındaydım Ayasofya’ya ilk girdiğimde. Yüreğim küt küt atıyordu, ben çok küçüktüm, bina çok büyüktü. Dedemin eline sımsıkı sarıldığımı hatırlıyorum. ❤️ Bana uzun uzun, anlayabileceğim kelimelerle binayı, mozaikleri, kubbeyi, iz düşümünü anlattı. O zaman bütün bunları nasıl öğreneceğimi sormuştum ve bana bunun bir okulu olduğunu istersem oraya gidebileceğimi söylemişti. Gittim de... O gün

Ravello, renk renk açan bahçeleriyle gözlerinizi şenlendiren, ruhunuzu okşayan bir yer. Positano ya da Amalfi gibi denizin kucağında değilse de muhteşem manzarası ve zarif ihtişamıyla yüzyıllardır sanatçıların, politikacıların, yazarların ve entelektüellerin gizli kaçış noktası olmuş. 💙 11. yüzyıla uzanan geçmişiyle Villa Cimbrone, heykellerle, çiçeklerle ve küçük mimari harikalarla bezeli bahçeleriyle adeta bir açık hava müzesi. Ve tabii ki efsanevi Terrazzo dell’Infinito –

Doğubayazıt’ta, sarp bir tepenin zirvesinde yükselen büyüleyici bir başyapıt vardır. İshak Paşa Sarayı… 🌟 Saray’ın asıl büyüleyici yanı, taş işçiliği ve zengin süsleme detaylarında gizli. Her biri birbirinden farklı dört taçkapı, adeta birer sanat eseri. 🌟 Selçuklu mirasından gelen mukarnaslı kavsaralar, sivri kemerler ve geometrik motifler; Rokoko esintili kıvrımlı bitkisel kabartmalar, akantus yaprakları, palmet, lotus ve kalp motifleri; Ampir tarzı sütunlar ve simetrik m

Malabadi Köprüsü’nün efsanesi, yürekleri sızlatan bir aşk hikâyesiyle başlar… ❤️ Nehrin karşı yakasında yaşayan bir kıza delicesine âşık olan genç Bad, aralarındaki engin sular yüzünden sevgilisine bir türlü kavuşamaz. Her bakış, her iç çekiş, mesafenin acısını daha da derinleştirir. ❤️ Bir gün kız, hasrete daha fazla dayanamaz ve nehre atılır; Bad’ın kollarına ulaşmak için cesurca yüzer. Ama azgın sular onu kucaklar, tüm çırpınışlara, Bad’ın çaresiz haykırışlarına rağmen alı

Bahçede kuşlar birkaç gündür durmaksızın cıvıldıyor. Bahar, dalları usulca sarmış, her yanı yeşile, pembeye boyamış. Artık ağaçlar sırayla uyanıyor, çiçeklerini birer birer açıyor… 💛 Mimozalar çabuk dökülse de, kadınlar her şeye rağmen dimdik ayakta. Mimoza, o uçucu, narin çiçekleriyle, kırılması zor dallarıyla tam bir kadını anlatır aslında. Üflesen çiçekleri havada dans eder, yaprakları rüzgârda kaybolur gibi gelir insana… o kadar kırılgan. Ama dalından koparmaya, kökünden

Raffaello’nun ölümsüz başyapıtı Atina Okulu, İlk Çağ’ın en görkemli mimari sahnesi önünde felsefenin iki devini buluşturur: idealist Platon (MÖ 427-347) ve realist Aristoteles (MÖ 384-322). 👇 Raffaello, 1509-1511 yıllarında Vatikan’da yarattığı bu freskle, muhtemelen farkında bile olmadan insanlık tarihinin en ikonik ve en çok konuşulan resimlerinden birine imza atmıştı. 👇 Merkezde, muhteşem kemerlerin tam altında duran bu iki usta, felsefi duruşlarını tek bir jestle özetle

Bilenler bilir, sanat tarihinde sevmediğim, anlatmaktan keyif almadığım bir tek sanatçı bile yoktur. Ama Michelangelo benim için her şeyin başıdır ve gene benim için sadece ondan öncesi ve sonrası vardır. Miladımdır, odağımdır. 🌟 Heykelcidir, ressamdır, mimardır, şehir plancısıdır, tasarımcıdır, şairdir ve hepsinde ustadır. Öncelikle Michelangelo’nun, çağının önünde bir kimlik olduğunu kabul etmeliyiz. Onun sanatında değişimi sağlayan, onun değişen ruh halidir. Am

Modigliani’nin ölümünden hemen sonra karnındaki bebeği ile intihar eden karısı bilinir ancak ilk büyük aşkı pek yazılıp çizilmez. 🖋️ Rus şair Anna Akhmatova ile 1910’da tanıştıkları zaman Modigliani 26, Anna 21 yaşındaydı. Stüdyoları aynı binadaydı. Anna, çok güzeldi ve yeni evliydi. 🖋️ Balayınızda bir ilişki başlatmak ancak Montparnasse’nin özgür düşünen bohemleri arasında rahatsız edici değildi. Uzun boylu, koyu saçlı, zarif bir kartal burnu olan Anna Akhmatova, 1910’da P

Mimar Vedat Tek’e hayranım; eserleri zarif, sade, ağırbaşlı ama insanı büyüleyen bir güzellik taşıyor. 🔺 İzmit Saat Kulesi de onun en zarif projelerinden: 1900-1901’de, Sultan II. Abdülhamid’in 25. yıl kutlaması için İzmit Belediyesi tarafından yaptırılmış. Proje Vedat Tek’e, uygulama Mihran Azaryan’a ait. 🔺 Ama bence asıl dokunaklı tarafı hikâyesi: 93 Harbi sonrası muhacir akını, depremler, salgınlar… İzmit zaten yoksul, belediye bütçesiz. Saat kulesi projesi duyurulduğund

Burası antik çağın en muhteşem kentlerinden biri olan Kibyra’nın odeon binası. Aynı zamanda kent meclislerinin de toplanma yeri olan Odeonlar, Kibyra’da bir ilk olarak aynı zamanda kışlık tiyatro ve uluslararası mahkemelerin yapıldığı bir bina olarak da kullanılmış. 3500 kişilik kapasitesiyle Antik Çağ Anadolusu’nun en görkemli eserlerinden biri. 📍 Odeon binasının orkestrasının zemininde gördüğünüz ise ‘opus sectile’ yöntemiyle renkli mermerden döşenen Medusa figürü. Bu kırm

Rodos’un Profitis Ilias dağında, 760 metre yükseklikte terk edilmiş bir villa duruyor: Villa de Vecchi, nam-ı diğer Mussolini’nin Evi. 🏚️ 1930’larda Mussolini’nin sadık adamı Kont Cesare de Vecchi tarafından diktatöre emeklilik ikametgâhı olarak inşa edilmiş. 🏚️ Muhteşem Ege manzaralı, zarif İtalyan stili bir köşk… Ama ilginç kısım şu: Mussolini bir kez bile ayak basmamış! 🏚️ 1945’te idam edilince planlar çökmüş, villa 1947’den sonra yavaş yavaş kaderine terk edilmiş. Bugü

Antik Roma’da Mart ayının adı, Roma Savaş Tanrısı “Martius” idi ve bu ayın savaşa başlamak için şanslı bir zaman olduğu kabul edilirdi. Ocak ve şubat ayları, hem savaşmak hem de tarım için uygun olmadıklarından Roma takviminin ilk ayı Mart idi. 🌿 Mars, Juno ile Jüpiter’in oğlu, Rhea Silvia’dan Remus ile Romulus’un babası, dolayısıyla kendilerini “Mars’ın oğulları” olarak adlandıran Romalıların atasıydı. 🌿 Mars, Romalıların Yunanistan’ı feth etmesinden sonra Yunan savaş tanr

Bugün size eğitim hayatımın en mutlu yıllarını geçirdiğim okulumdan söz edeceğim. İstanbul Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Binası’ndan... 🏫 Okulumun binası 1943-1952 tarihleri arasına ait. Elbette içinde yakın tarihler de dahil olmak üzere bazı değişiklikler yapıldıysa da özü hala aynı. 🏫 O dönemde eğitimin sürdüğü mevcut Zeynep Hanım Konağı’nda 1942 yılında bugün çıkan yangın sonucu yapımına başlanan bugünkü binanın mimari tasarımı, “Devlet Sanatçısı” ödülünü kazanan

1271-1272’de İlhanlı veziri Şemseddin Cüveynî tarafından yaptırılan bu görkemli eser, Anadolu Selçuklu mimarisinin en ikonik örneklerinden biri. ⭐️ Sivas’ın simgesi haline gelen medrese, iki heybetli minaresiyle dikkat çeker: Tuğla gövdeli minareler, mavi-turkuaz sırlı çinilerle süslü ve konik külahlıdır. ⭐️ Ön cephedeki muhteşem taç kapı, mukarnas, geometrik ve bitkisel motiflerle taş işçiliğinin zirvesini yansıtır. ⭐️ Aslen dört eyvanlı, açık avlulu ve iki katlı bir yapı ol

Bugün de Likya’nın en minik, en romantik sahnesine konuk olalım. 🌊🏛️ Bu tiyatro, Kaş-Kekova’da, Kaleköy’ün (Simena) tepesinde saklı. Sadece 70-300 kişi kapasiteli bu minik şaheser, adeta doğaya oyulmuş bir “özel oda tiyatrosu”. 🌊🏛️ Helenistik Dönem’den, tamamen kaya oyulmuş tiyatronun sahne binası yok, sadece oturma sıraları ve muhteşem deniz manzarası var. 🌊🏛️ Otururken ayaklarınızın altında Kekova’nın batık şehri ve turkuaz sular uzanıyor… Manzara baş döndürücü. 🌊🏛️

Antalya’nın Demre ilçesinde, Likya’nın kalbi Myra’da yükselen bu tiyatro, adeta zamanın sahnede hala fısıldadığı yerdir. 🏛️🌿 11.000 kişiyi kucaklayan devasa oturma düzeniyle Likya’nın en büyük tiyatrosu burası. Roma döneminde depremle yıkılmış, ama zengin hayırseverlerin (Opramoas gibi) cömert bağışlarıyla küllerinden doğmuş. Bugün hâlâ ikinci kata kadar ayakta duran sahne binası (scaenae frons), antik dünyanın en iyi korunmuş örneklerinden biri. 🏛️🌿 Burada sadece tragedy

Anadolu, Selçuklu çağında adeta bir çini diyarıdır. Selçuklular Anadolu’ya gelirken beraberlerinde getirdikleri bu sanatı en çok camilerde ve gene en çok mihraplarda uygulamışlardır. 📍 Kölük Camii, Kayseri’de bir medrese ve hamam ile birlikte külliye olarak yapılmıştır. Taçkapısındaki onarım kitabesi H607 (M1210) tarihini ve Melik Nizâmeddin Yağıbasan’ın torunu Atsız Elti Hatun’un adını verir. Genel olarak Kayseri’nin Dânişmendli başşehri olduğu 1135’den sonra Melik Nizâmed