Ayşe Bayvas ile İki Kelam

Dicle, nazlı bir gelin gibi kıvrıla kıvrıla aktığı için bin yıllardır sırtında yük taşır; oysa Fırat öngörülemezdir, dizginlenmesi zordur. Onunla sularda süzülmek bir savaş halidir. 🛶 Bu kadim suların hikayesi, Asur kabartmalarındaki taşımacılık desenlerinde gizlidir. Asurluların “Kalaku” dediği o mütevazı sallara, Anadolu bugün hâlâ aynı vefayla “kelek” diyor. 🛶 Bir keleğin doğuşu, sabır ve ustalık gerektiren ilginç bir süreçtir: Önce koyun ve keçi derileri özenle yüzülür,

İstanbul’un çiçek takvimi, doğanın en zarif bayrak yarışıdır. Nergisler veda ederken mimozalar sarı bir bulut gibi şehre iner; tam “bahar geldi” derken sahneye o mağrur, devasa ve büyüleyici manolyalar çıkar. 🏙️🤍 Hafta başında İstanbul sokaklarında bu asil çiçeklerle karşılaşınca onların derin hikayelerini anlatmak istedim.☁️ “Koklamaya Kıyamamak”: Bu deyim sanki manolya için icat edilmiş. Dünyanın en çarpıcı kokularından birine sahiptir ama bir o kadar da narindir. Yaprağı

Eski kült filmlere olan tutkum, beni çoğu zaman bir izleyici olmaktan çıkarıp o filmlerin ruhunu taşıyan mekanların peşinde koşan bir gezgin haline getiriyor. Bazen bir yönetmenin zihnindeki dehanın, bazen de bir oyuncunun bıraktığı izin peşine düşüyorum. 🟠 Bu arayış yolculuğumda beni en çok etkileyen duraklardan biri, Sardunya Adası’nın vahşi doğasında, pembe granit kayaların üzerine bir uzay gemisi gibi inmiş olan o fütüristik yapı oldu: La Cupola. 🟠 1970’lerde mimar Dant

Bodrum’un henüz o meşhur beyaz evlerinin bile olmadığı, sadece sünger avcılarının ve sessizliğin hakim olduğu yıllardı. Cevat Şakir, bir sabah limandaki emektar bir kahvenin önünde oturmuş, cebindeki o tuhaf tohumlara bakıyordu. 💙 O tohumlar ta Meksika’dan, dünyanın bir ucundan mektuplarla gelmişti. Yanına yaklaşan yaşlı bir süngerci sordu:“Be hey Balıkçı! Yine neyin peşindesin? Toprağa ne gömeceksin bu sefer?” 💙 Balıkçı, o meşhur kahkahasıyla cevap verdi:“Bunlar palmiye to

Bazı yapılar vardır, önünde durduğunuzda zaman durur. Benim için Sivas’ta bakmaya doyamadığım, her köşesinde ayrı bir hikaye fısıldayan o yer: Buruciye Medresesi. 📜 13. yüzyılın ikinci yarısında Sivas; Cenevizli tüccarların uğrak noktası, Anadolu ve İran arasındaki ticaretin parlayan yıldızıydı. Bu zenginlik sadece altınla değil, muazzam bir kültür ve eğitim atağıyla taçlandı. ✨ 1271 yılında, Hemedan yakınlarından gelen Muzafferüddin Burûcirdî tarafından yaptırılan bu eser,

Bugün hem Rönesans’ın “evrensel zekası” Leonardo da Vinci’nin doğum günü hem de 2012’den beri dünyayı güzelleştiren Dünya Sanat Günü. 🌟 Üstadın dediği gibi: “Ruhun elle birlikte çalışmadığı yerde sanat olmaz.” Peki, kimdi bu ruhu ve eliyle dünyayı değiştiren adam? 🌟 15. yüzyılın o parıltılı kalabalığı arasında biri vardı ki; sadece fırçasıyla değil, ilahi güzellik anlayışı ve sınır tanımayan zekasıyla herkesi gölgede bıraktı. O sadece bir ressam değil; evrenin sırlarını çöz

Bugün, “Kadın doğulmaz, kadın olunur” diyerek dünyayı sarsan, varoluşçuluğun dev ismi Simone de Beauvoir’ın aramızdan ayrılışının yıl dönümü. 🖊️ Onu genellikle keskin zekası ve sarsılmaz mantığıyla tanıyoruz. Ancak 1986’da Paris’te son nefesini verdiğinde, parmağında entelektüel zırhının altındaki o kırılgan kalbi temsil eden bir emanet vardı: Nelson Algren’in hediye ettiği gümüş yüzük. 🖊️ Evliliğe ve geleneksel rollere meydan okuyan bu güçlü kadın, hayatı boyunca bağımsızl

Bugün Türk şiirinin “Garip” ama en samimi yüzü Orhan Veli Kanık’ın doğum günü. Onu sadece “İstanbul’u dinliyoruz” diye değil, o meşhur paltosunun cebinden çıkan o küçük kağıtla anmak gerek. 🖊️ 1950 yılında, henüz 36 yaşındayken aramızdan ayrıldığında, paltosunun cebinde bir diş macunu kutusuna sarılmış, özenle saklanmış bir kağıt bulundu. Üzerinde “Aşk Resmigeçidi” yazıyordu. 🖊️ Şair, o kağıda hayatına dokunan tüm kadınları, o çocuksu ve dürüst üslubuyla not düşmüştü. Ama ş

Hemingway’in maskülen ve yalın dünyasına bir yolculuğa ne dersiniz? Ben gerçek bir tutkunuyum; öyle ki bir dönem yolumun düştüğü her şehirde onun ayak izlerini sürerdim. Eğer sizin de rotanız Madrid’e düşerse, tarihin ve edebiyatın tam kalbinde bir durak var: Sobrino de Botín. 🍷 Güneş de Doğar’ın final sahnelerini hatırlayın. Hemingway şöyle der:“Botín’in üst katında yedik yemeğimizi. Dünyadaki en iyi lokantalardan biridir.” Burası sadece Hemingway’in favorisi değil; 1725’te

Sabahın ilk ışıklarıyla yaprakların üzerinde parıldayan o çiy damlalarına rastlarsanız, onlara bir yabancı gibi değil, bir dost gibi dokunun. Sevdiğinizin yanağından süzülen bir yaş siliyor gibi nazik olun... 🌿 Çünkü o damlalar, sadece gece nemi değil; Şafak Tanrıçası Eos’un bitmek bilmeyen yasının birer parçasıdır. Oğlu Memnon’u savaşın karanlığında, Achilleus’un kılıcıyla kaybeden bir annenin sessiz hıçkırıklarıdır onlar. Her şafak vakti gökyüzü ağarırken, Eos evladı için

Sanırım 1990 yılının o kavurucu yazıydı... Bir grup arkadaş, Antalya’nın sıcağında ne işimiz olduğunu sorgularken, ben gözümü çoktan yükseklere dikmiştim. Hedefim Alanya Kalesi’ydi ancak yolda aklıma “o” düştü: Alara Kalesi. Kalelere karşı garip bir zaafım var; savunma için inşa edilseler de tarihin sillesini ilk onlar yer, en çabuk onlar yorulur. Belki de bu yüzden onları hep biraz “mazlum” ve mağrur bulurum. Arkadaşlarım sahilde güneşin tadını çıkarırken, ben iki saatlik sı

Viktorya döneminde bıyık, sıradan bir tarz değil; otorite ve maskülenliğin sarsılmaz bir simgesiydi. İngiliz Ordusu’nda zorunlu olan bu akım, tüm dünyaya yayıldı. Erkekler kusursuz görünmek için bıyıklarını boyar, balmumuyla şekil verir ve yanlarında minik taraklar taşırlardı. ☕️ Ancak karizmanın en büyük düşmanı, beş çayıydı! Sıcağı gören balmumu eriyor, boyalar fincana akıyordu. Karizmatik bir centilmen, bir anda “eriyen” bir yüzle baş başa kalabiliyordu. ☕️ 1860’ta İngiliz

Yorgo Kentrotas, 1820 yılının güneşli bir sabahında Milos Adası’ndaki antik tiyatro kalıntılarının yanı başındaki tarlasını sürerken, sabanına takılan şeyin dünya sanat tarihini değiştireceğinden habersizdi. Toprağın altından yükselen bu mermer zarafet, sadece bir heykel değil; yüzyıllara meydan okuyan bir güzellik abidesiydi. Yorgo, bulduğu hazinenin değerini sezmişti ama bu mermer kadının başına ne işler açacağını henüz bilmiyordu. ❤️ Bugün Venus de Milo olarak bildiğimiz b

Girit’in tozlu yollarından Toledo’nun mistik atmosferine uzanan, hiçbir kalıba sığmayan bir serüven... 🎨 Venedik’te Tiziano’nun yanında çıraklık yaparken, kimse onun yüzyıllar sonra “Modern Sanatın Babası” ilan edileceğini tahmin etmemişti. Hatta bugün tüm dünyanın ezbere bildiği o ikonik lakabını, “El Greco” (Yunanlı) ismini de muhtemelen orada, ustalarından almıştı. 🎨 El Greco’nun fırçası, sanat tarihinin en sıra dışı buluşmalarından biridir: ✨Doğu’nun Ruhu: Doğduğu topra

20.yüzyıl müziğinin rotasını değiştiren, her notasında kendini yeniden doğuran bir dev: Igor Stravinsky. 6 Nisan 1971’de aramızdan ayrılan bu büyük usta, sadece bir besteci değil; her yeni tekniği ruhuna ustalıkla işleyen bir müzik simyacısıydı. 🎶 Bugün o, Venedik’in dingin San Michele adasında, yol arkadaşı ve Ballet Russes’un kurucusu Serge Diaghilev ile yan yana sonsuz uykusunda... Biz ise gelin, onun notalarına sızan o en tutkulu hikayeye, Coco Chanel ile olan gizemli ba

Bugün, baharın uyanışıyla ruhun dirilişinin buluştuğu gün: Paskalya. 🌸 Hristiyan inancına göre Hz. İsa’nın çarmıha gerilişinden üç gün sonra ölümü yenerek yeniden doğuşunu simgeleyen bu kutlu gün, yaşamın ölüm karşısındaki zaferini müjdeliyor. Gregoryen takvimine göre bugün kalplerde yer bulan bu sevinç, 12 Nisan’da Jülyen takvimiyle yankılanmaya devam edecek. 🥚✨ Paskalya’nın ruhu, kadim dillerin mirasını taşır; Aramice’den İbranice’ye uzanan ‘Pesah’ yani ‘Geçiş’ kavramı, b

Bahar pembe ve beyaz renklerin cümbüşüdür. Pembe çiçeklerin büyüsüne kapıldığımda zihnimde ilk önce tek bir görüntü beliriyor: Sakura. 🌸 Japonca’da “Kiraz Çiçeği” anlamına gelen bu mucizevi ağaç, meyve vermez; o tüm enerjisini dünyayı kısa bir süreliğine cennete çevirmek için harcar. Sakuralar, tüm görkemlerine rağmen dünyanın en zarif hüzünlerini taşırlar; çünkü bu çiçekler ağır ağır açar, ancak en parlak anlarında, hiç solmadan toprağa düşerler. 🌸 Japon kültüründe Sakura,

Bugün, Gregoryen takvimine göre Hristiyan dünyasının Hz. İsa’nın fedakarlığını andığı Kutsal Cuma. Çarmıha gerilişinin ve Golgota’daki o hüzünlü vedasının anıldığı gün... 🌿 İslam inancında Allah’ın ‘alemlere üstün kıldığı’ mübarek bir elçi olan Hz. İsa, Kur’an-ı Kerim’de ‘dünyada ve ahirette seçkin, onurlu ve Allah’a en yakın olanlardan’ (Al-i İmran, 45) biri olarak müjdelenir. 🌿 İnsanlığın selameti için ağır bedeller ödediğine inanılan Hz. İsa, yine İlahi kelamın bildirdiğ

Sabahattin Ali, sadece kalemiyle değil, yaşamıyla da hüzünlü ve derin izler bırakmış bir figür. Onun edebiyatında nahif ama sarsıcı bir ruh vardır. Bugün elimizden düşürmediğimiz o satırların ardında, aslında “anlaşılamamanın” yorgunluğu ve derin sevda hikayeleri saklı. 🖋️ Genç bir öğretmenken kalbini kaptırdığı Ayşe Sıtkı’ya duyduğu o karşılıksız, mahcup ama devasa hayranlık beni çok etkiler. O günlerde defterine düştüğü o meşhur dizeler, aslında hepimizin içindeki o sebeps

Nisan, sadece takvimde bir yaprak değil; doğanın uyanışı, bereketin ilk fısıltısıdır. İsminin kökeni bile bu uyanışın izlerini taşır: Dilimize Farsçadan konuk olan Nisan kelimesinin, Sümercedeki “ilk meyveler” anlamındaki Nisag’dan geldiğine inanılır. Toprağın bize sunduğu ilk hediyelerin adıdır o. 🍃 Batı dünyasında ise April, Latince Aprilis’ten doğar. Anlamı üzerine tarihçiler hala tartışsa da, en zarif yaklaşımlar bizi iki kelimeye götürür: Aperire (açmak) veya Apricus (g